Z pierwszej piłki

Kiedyś reprezentacja Holandii zachwycała futbolem totalnym, teraz zamieniła go na futbol totalnie pragmatyczny. Mało w nim miejsca na artystyczne uniesienia, jest za to wyrachowanie i chłodna kalkulacja. W tak grających Pomarańczowych trudno zakochać się od pierwszego spojrzenia, ale przecież w piłce nie chodzi o zdobywanie kolejnych adoratorów, tylko o wyniki.

Idealnie jest oczywiście połączyć efektowność z efektywnością. Holendrzy w ostatnich latach próbowali tej sztuki wiele razy. Za każdym razem kończyło się to piłkarską tragedią. Dobrze pamiętamy te piękne pomarańczowe katastrofy, więc tłuczenie o nich kolejnego tekstu jest już chyba zbędne.

Teraz scenariusz jest inny. Mecze grupowe - w wielkich turniejach zwykle scena dla holenderskich popisów - były zaledwie leniwymi przedbiegami. Zwycięskimi, ale w rzeczywistości niewiele mówiącymi o sile i formie Pomarańczowych. Zobaczyliśmy w nich drużynę ospałą, energooszczędną, wygrywającą po kuriozalnych błędach rywali albo swoich nielicznych zrywach. Holendrzy nie musieli się zresztą specjalnie wysilać, bo Duńczycy, Japończycy i Kameruńczycy nie mieli zbyt wielu argumentów, by im zagrozić. Mało atutów mieli też słabi Słowacy w nieciekawym meczu 1/8 finału.

Mecz z Brazylią miał być dla Holandii wielkim egzaminem po serii łatwych teścików i w istocie nim był. Udało się go zdać, Pomarańczowi są już w strefie medalowej, więc nie powinno być już żadnych "ale". Jest ich jednak całkiem sporo, chociaż dramaturgia meczu i spektakularny comeback Holandii część z nich skutecznie zamaskował. Ot, problem w ataku - niepokojąco długo jedynym sposobem konstruowania ataków były rajdy Arjena Robbena. Brazylijczycy powstrzymywali je łatwo, czasami po prostu kopiąc Holendra po nogach. Nawet jeżeli Robbenowi udało się rozpędzić i zejść ze skrzydła do środka pola, to opadało go trzech albo czterech rywali i zabierało mu piłkę.

Część komentatorów zupełnie pomija wkład Brazylijczyków w zwycięstwo Holandii. Jest on bezsporny i nie ogranicza się jedynie do samobójczego gola i czerwonej kartki Felipe Melo. Gra Brazylii w drugiej połowie rozpadła się przecież jeszcze przed wybrykiem Melo - piłkarze Dungi w niewytłumaczalny sposób utracili kontrolę nad przebiegiem meczu; chyba nie tylko za sprawą lepszej gry Holendrów i ich charakteru.

Wątpliwość trzecia: Robin van Persie, który - może poza meczem z Kamerunem - na mundialu po prostu się męczy, a momentami wydaje się nieobecny. Musi wnieść do gry więcej, zacząć strzelać bramki - nie powtórzy się raczej historia reprezentacji Francji z 1998 roku, która wygrała mundial grając praktycznie bez napastnika.

Przypadek van Persiego każe się też zastanowić, czy futbol totalnie pragmatyczny (według innych - futbol minimalny) Holandii wynika wyłącznie z pomysłu Berta van Marwijka, czy na taki plan gry wpłynęły również okoliczności. Pomarańczowi mundial zaczynali z kontuzjowanym Robbenem, szukającym formy van Persiem i chyba nie mogącym znaleźć swojego miejsca na boisku Rafaelem van der Vaartem. Z wielkiej czwórki artystów ostał się tylko Wesley Sneijder (Dirka Kuyta, choć niezbędnego, do tego grona nie zaliczam; to jednak piłkarz o innych walorach). Za mało, by zachwycać, ale wciąż wystarczająco dużo, żeby wygrywać.

Holandia ma sukces na wyciągnięcie ręki, musi wykorzystać dobrodziejstwo turniejowej drabinki i wygrać z Urugwajem. W takich okolicznościach, zwłaszcza po wyrzuceniu z mundialu Brazylii, brak awansu do finału byłby wielkim rozczarowaniem (z całym szacunkiem dla Urusów). Z drugiej strony - porażka dobrze wpisywałaby się w ciąg holenderskich klęsk, nawet jeśli styl gry Pomarańczowych trochę inny niż w poprzednich przypadkach.

I jeszcze słówko o van Marwijku. Przed turniejem napisałem, że to dobry trener z drugiego (a może nawet trzeciego?) planu, teraz w drodze na sam szczyt zostały mu już tylko dwa szczeble drabiny. Jeśli pokona pierwszy i awansuje do finału, zrówna się osiągnięciami z wielkimi poprzednikami - Rinusem Michelsem i Austriakiem Ernstem Happelem, którzy doprowadzili reprezentację Holandii do meczu o złoto w 1974 i 1978 roku. Jeżeli zrobi następny i wygra mistrzostwo świata, będzie mógł już na wszystkich spokojnie popatrzeć z góry...